‘Echte feministen stemmen op Hillary Clinton’

Hillary Clinton
Hillary Clinton

In de Verenigde Staten is 2016 een verkiezingsjaar. Na 8 jaar Obama zal het land in november een nieuwe president kiezen – en de race voor het presidentschap is al in volle gang. De Republikeinse en de Democratische partij zijn op dit moment beide nog verwikkeld in een hevige interne strijd om de nominatie van hun presidentskandidaat, voor ze met elkaar de strijd aangaan. Bij de Democraten speelt een opmerkelijk feit mee in de keuze van de kiezers.

Ze kunnen geschiedenis maken door, na de eerste zwarte president, nu de eerste vrouwelijke president te verkiezen: Hillary Clinton. Een terechte vraag is dan ook of dit feit zou moeten meespelen in het stemhokje.

Ik ga hier echter niet een afweging maken van Clinton’s geschiktheid als presidentskandidaat, van haar tegenstander Bernie Sanders, of van het gehele debat over feminisme en emancipatoire vooruitgang. Maar er is één argument dat ik er wel uit wil lichten, en wel omdat het een drogreden is.

Laten we beginnen bij Madeleine Albright, die onlangs bij een Clinton-bijeenkomst in New Hampshire het publiek toesprak: “People are talking about revolution. What kind of a revolution would it be to have the first woman president of the United States?” (The Guardian) Of het een revolutie zou zijn hangt meer van beleid af, zou ik denken, maar het zou zeker een belangrijke gebeurtenis zijn.

Vorige week heb ik Suffragette gezien in de bioscoop, een zeer indrukwekkende film over de vrouwen die zo’n 100 jaar geleden vochten voor hun recht om te stemmen. Vanuit zo’n perspectief zou de verkiezing van Hillary historisch zijn. (En zeker in dit rijtje van XKCD komen.) Deze mogelijke mijlpaal van feministische vooruitgang kun je als Amerikaans burger laten meespelen in je beslissing wanneer je gaat stemmen.

A special place in hell

Madeleine Albright suggereert echter dat dit argument zwaarder moet wegen. Dat de historische verkiezing van een vrouw belangrijker is dan andere overwegingen. Althans, voor vrouwelijke kiezers. Albright zei namelijk ook: “There’s a special place in hell for women who don’t help each other!”

Dit vind ik een interessant punt. Het klinkt logisch dat minderheden, of groepen die achtergesteld zijn in de samenleving, elkaar in het algemeen moeten steunen. Dat is de enige manier om verder te komen. Emancipatie is nog lang niet klaar – en misschien is dat het wel nooit. Vrouwen krijgen gemiddeld een lager salaris, verrichten meer onbetaald werk, worden soms nog steeds gezien als minder capabel en zijn nog altijd flink ondervertegenwoordigd in de meest invloedrijke posities in het zakenleven, de overheid en de politiek.

Toch zou ik denken dat Clinton de steun in de vorm van positieve discriminatie niet meer nodig heeft. Als ze de Democratische voorverkiezing verliest, dan komt dat waarschijnlijk niet omdat ze vrouw is. Door haar jarenlange ervaring als senator, first lady en minister van buitenlandse zaken, behoort ze al lang tot de politieke elite. Ze beweert zelf overigens dat ze per definitie niet tot het establishment behoort, omdat ze een vrouw is. Een opmerkelijke uitspraak, met haar achtergrond en de steun van bijna alle prominenten binnen de Democratische Partij.

Echte feministen

The Young Turks (Youtube) parafraseerden het argument van Albright als volgt: “If you’re a real feminist, you vote for the woman.” Dit is de drogreden waar ik het over wil hebben.

Het gaat er volgens deze redenering niet om of een vrouw een goede president zou zijn. Het gaat er het niet om of Hillary Clinton een betere president zou zijn dan Bernie Sanders. En het is ook niet de bedoeling dat je het ‘vrouw-zijn’ van Hillary meeweegt als slechts één van de vele argumenten in het politieke debat. Nee, het is een argument dat de keuze volledig bepaalt. Want een echte feminist stemt op de vrouwelijke kandidaat.

Deze manier van redeneren heet ook wel de ‘No True Scotsman’ drogreden. Je verwijst hierbij naar wat een ‘echte’ feminist zou doen (of een echte vrouw, in de woorden van Albright). Daarmee wordt een inhoudelijke discussie over de geschiktheid van Hillary vermeden. Er valt een heleboel te zeggen over of Clinton of juist Sanders als president meer zou kunnen betekenen voor vrouwen en gelijkheid, maar die discussie wil iemand die deze drogreden gebruikt überhaupt niet voeren.

Als je een feminist bent, dan stem je op Hillary. En doe je dat niet, dan ben je geen echte feminist. Punt.

Vrouwen (en mannen) die zichzelf wel als feminist beschouwen maar niet op haar gaan stemmen, worden op deze manier in een hoek gedreven. In plaats van te kunnen vertellen waarom ze Clinton niet de beste kandidaat vinden, worden ze nu gedwongen om zichzelf te verdedigen als feministen. Ze worden in zekere zin persoonlijk aangevallen, terwijl de discussie over de echte kwestie – wie de beste presidentskandidaat is – in feite wordt afgekapt.

Seksistish

In Iowa kreeg Sanders 84% van de stemmen van vrouwen onder de 30 jaar, in de Democratische voorverkiezing. In New Hampshire kreeg Sanders 55% van de vrouwelijke stemmen. Clinton werd in een debat gevraagd hierop te reageren. Haar werd ook gevraagd of ze het eens is met de opmerking van Albright. Bekijk het fragment met haar reactie hier op Youtube.

De nadruk op het feit dat Clinton een vrouw is, is ongetwijfeld bedoeld om die vrouwelijke stemmen (terug) te winnen. Maar het gebruik van de No True Scotsman drogreden is niet goed gevallen.

Jonge vrouwen laten zich er niet door overtuigen, volgens de NOS: “Een vrouwelijke president zou ik best willen, maar dan wel de juiste persoon.” En: “Ik concentreer me dus vooral op de thema’s die me aanspreken, en niet op het geslacht van de kandidaat. Dat zou seksistisch zijn.”

Vrouwelijke supporters van Sanders bekritiseren het argument ook om de beperkte interpretatie van het feminisme. “Hillary Is ‘Confused About Feminism’, Bernie Supporters Say,” kopt The Daily Beast. Feminisme is een hele progressieve agenda, het is veel meer dan een vrouw zijn en andere vrouwen steunen.

Belediging

Deze populaire Youtube vlogger is zelfs nogal pissig. Ze werd online aangevallen door Hillary-supporters omdat ze als vrouw Bernie Sanders steunt. Dat kan toch niet, vond men. Zelf vind ze dat geslacht geen rol moet spelen. ‘Er is sprake van ondervertegenwoordiging van vrouwen, maar dat betekent niet dat ik voor de eerste de beste vrouw ga stemmen.’

“It’s offensive. It’s totally offensive,” zegt een jonge vrouw die achter Sanders staat tegen Buzzfeed. “I consider myself a feminist. I consider myself a supporter of Hillary Clinton running a campaign. I’m also voting for Bernie Sanders.”

De drogreden mist niet alleen overtuigingskracht, maar is volgens sommigen dus ook ronduit beledigend.

Ja, Hillary Clinton is een vrouw. Dat kan meespelen in de keuze in het stemhokje – en dat is prima! Maar het moet niet gepresenteerd worden als een doorslaggevend argument. En je moet zeker niet proberen om andere mensen over te halen op haar te stemmen omdat ze anders geen ‘echte’ vrouw of feminist zijn.

Andersom geldt dat overigens ook: als ‘stem op Hillary omdat ze een vrouw is’ geen goed argument is, dan is ‘stem niet op Hillary omdat ze een vrouw is’ dat zeker ook niet. Sommige Bernie-supporters gaan er onterecht vanuit dat vrouwen die op Clinton stemmen dat alleen maar doen omdat ze een vrouw is – en proberen hen vervolgens belachelijk te maken. Een zeer seksistische stroman.

De les van de denkfout van deze week: verwijs dus nooit naar de zogenaamde ‘essentie’ van dingen om een punt te maken. De ‘No True Scotsman’ is niet voor niets een drogreden. Het veronderstelt een gezamenlijk gedeelde definitie, in dit geval van het feminisme, die er vaak helemaal niet is. Het is niet overtuigend, het is een poging om een inhoudelijke discussie af te kappen en het is een belediging van je publiek.

———

Volg De Denkfout op Facebook en Twitter.

Lees hier meer over de No True Scotsman drogreden:
Hier een korte en simpele uitleg.
Hier nog meer uitleg en achtergrond over deze drogreden.
En klik hier als je houdt van hippe Youtube-uitleg in twee minuten.